• f"" Advies nodig?
    0346 – 555 797

Wegpoetsen aandeelhoudersleningen bracht fiscus in staat van paraatheid

Het kabinet heeft vriend en vijand verrast met de aankondiging dat het leningen van meer dan €500.000 van ondernemers bij hun eigen bedrijf gaat belasten alsof het winstuitkeringen zijn. Toch komt de maatregel, die in 2022 moet ingaan, niet uit de lucht vallen. Kopen op kosten van de zaak is populair en een grote ergernis van de fiscus.

Henry Meijer liet in 2015 de alarmbellen afgaan bij de Belastingdienst. De directeur van het onlineadviesplatform MFAS schreef in het Weekblad Fiscaal Recht dat ondernemers leningen bij hun eigen bedrijf belastingvrij konden omzetten in winstuitkeringen. Belangrijkste voorwaarde was dat de leningen uit een jaar stamden waarover de fiscus de definitieve belastingaanslag had vastgesteld. Door leningen om te katten konden dga’s 25% inkomstenbelasting ontlopen, aldus Meijer. Hij beriep zich onder meer op een vonnis van de rechtbank Den Haag uit 2010.

Business Class
Als de Belastingdienst na het artikel in het vakblad nog niet in de hoogste staat van paraatheid verkeerde, gebeurde dat wel na het optreden van Pim van Rijswijk in december 2015 bij Business Class. De directeur van VRB Adviesgroep prees in het televisieprogramma van Harry Mens een adviesbox aan voor het belastingvrij wegstrepen van aandeelhoudersleningen — met een speciale kerstkorting van €500.

De Belastingdienst waarschuwde op 16 februari 2016 op zijn interne beeldkrant voor het ‘wegpoetsen’ van dga-schulden bij de eigen bv. Belastingplichtigen beweerden dat een omgekatte lening eigenlijk nooit een serieuze lening was geweest, of dat al zeker vijf jaar vaststond dat deze nooit zouden worden afgelost. Dat waren volgens Meijer namelijk redenen waarom de ficus geen naheffing kon opleggen. Inspecteurs moesten van de Belastingdienst deze argumentatie gaan bestrijden.

Heel gevaarlijk
In maart van hetzelfde jaar kregen inspecteurs een acht pagina’s tellende memo over hoe zij zich te weer moesten stellen tegen het nieuwe fiscale product. Naast navorderen en bestuurlijke boetes lag de strafrechtelijke weg open, aldus dit memo, omdat dga’s zich met schijnleningen schuldig zouden hebben gemaakt aan valsheid in geschrifte.

De adviesbox van Van Rijswijk vond weinig navolging in de adviespraktijk. Integendeel, belastingadviseurs spraken zich er duidelijk tegen uit. Olaf Leurs van Meijburg & Co schreef dat het hem ‘heel gevaarlijk [leek] om te gaan stellen dat je een x-aantal jaar met opzet onjuiste jaarrekeningen en aangiftes hebt gemaakt’. Edwin Heithuis, hoogleraar fiscale economie en wetenschappelijk adviseur bij BDO Adviseurs, vroeg zich in het FD af of de methode ‘niet in strijd is met de eer en waardigheid van het beroep van belastingadviseur’.

Concrete normen
Het toeval wil dat Meijer deze week een vervolg heeft geschreven op zijn geruchtmakende artikel uit 2015. Hij stelt dat fiscus nu eenvoudiger belasting kan navorderen bij een schijnlening dan destijds, omdat er volgens een arrest van de Hoge Raad uit 2017 eerder sprake is van een nieuw feit. Maar dit geldt volgens hem niet als de navorderingstermijn van vijf jaar is verlopen.
Meijer herhaalt dat zowel belastingadviseurs als -inspecteurs te gemakkelijk omgaan met aandeelhoudersleningen, zonder lang stil te staan bij de vraag of de dga die wel kan aflossen. Concrete normen voor zulke leningen en controle op de naleving daarvan kunnen volgens hem financiële en fiscale problemen voorkomen. Het kabinet heeft een strikte norm aangekondigd, met een heldere sanctie: belasting betalen vanaf €500.000 schuld.

Direct aanvragen